Kwekersgilde

Je hebt hem ongetwijfeld wel eens met zijn bakfiets door de stad voorbij zien komen. Voor vele horecaondernemers is Patrick Asmawidjaja dan ook geen onbekende. De met liefde gekweekte oesterzwammen van Kwekersgilde worden door vele horeca ondernemers in menig gerecht verwerkt. Dikke kans dus dat jij het al eens op je bord hebt gehad. 

Maar hoe kwam Patrick hier zo bij? Van onderzoek naar auto-immuunziekten als research analist bij het Erasmus MC, naar een eigen bedrijf in het kweken van (onder andere) oesterzwammen op reststromen? Patricks moeder begreep er in het begin helemaal niets van. Waarom zou je hiervoor een goede baan laten schieten? Het antwoord van haar zoon zit ‘m in liefde voor de natuur en een enorme drive om impact te maken op de wereld.

Als Patricks werkgever jaren terug budget beschikbaar stelt voor zelfontplooiing, duikt hij de wereld van ecologische (stads)landbouw in en start uiteindelijk zijn eigen onderneming. Hij spreekt graag over ‘reststromen’, niet over ‘afval’. Immers, hierop wordt weer nieuwe voeding gecreëerd. 

Ook zijn eigen jarenlange kennis en ervaring gooit hij niet weg, maar wordt hergebruikt in zijn eigen onderneming. Zo vindt Patrick het belangrijk middels de ‘lean’ methode, zo efficiënt mogelijk te werken. Bij Kwekersgilde spreekt men dan ook niet over kilo’s of centimeters maar wordt er in scheppen en strepen gesproken. Voor de regelmatig aanwezige (taal-)studenten wel zo duidelijk.

Benieuwd naar hoe deze prachtige onderneming tot stand is gekomen, stap ik binnen in de prachtige gewelven van het oude Berckenpoort pand, alwaar Patrick mij vrolijk staat op te wachten. Hij legt mij uit dat we letterlijk een rondje zullen lopen door de verschillende ruimtes.  

’Circulair’ wordt hier wel heel letterlijk genomen?

Patrick moet lachen. ‘Ja, een beetje wel. Hoewel Kwekersgilde inderdaad bijdraagt aan de circulaire economie, denk ik dat mijn proces veel meer een spiraalvorm kent. Kom, dan laat ik het aan je zien! Ik heb er een praatplaat van gemaakt.’ 

Ik volg Patrick en we staan stil bij een tekening, waarop het proces duidelijk in kaart is gebracht. Patrick licht het toe. ‘Heel vaak zie je in de circulaire economie een rondje getekend, maar ik geloof dat mijn proces veel meer een opwaartse spiraal is. Kijk, Kwekersgilde delft plantaardige grondstoffen uit Dordrecht, zoals koffiedik en bierbostel. Deze reststromen zet ik in voor de productie van onder andere oesterzwammen. Oftewel: van iets wat we niet meer willen, zetten wij het hier om in iets wat we wèl willen. De oesterzwammen kunnen namelijk op koffiedik en bierbostel ontzettend goed groeien en zijn heerlijk om te eten.’

Waar ik heel nieuwsgierig naar ben, is hoe je hier op gekomen bent?

Patrick glimlacht. ‘Al jaren was moes-tuinieren een grote hobby van mij. En éénmaal per jaar, kon je als burger gratis compost van de gemeente Dordrecht krijgen. Dat was heel fijn maar eigenlijk had ik behoefte aan een meer continue aanvoering van compost, om mijn hobby zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Ik ben toen na gaan denken over wat er in grotere hoeveelheden beschikbaar zou zijn hier in de stad. We hebben best wat horeca, waar behoorlijk wat koffie geschonken wordt en zo kwam ik op koffiedik. Eveneens heeft Dordrecht een Stadsbrouwerij, die niets meer deden met hun bierbostel. Dit is een hoogwaardig bestanddeel voor de productie van plantaardig eiwit. In 2017 ben ik Kwekersgilde begonnen omdat ik bewustwording wil creëren over welke lokale bronnen aan voedsel wij hebben. Juist hier in de stad. Onze filosofie is dat we waarde toevoegen aan de natuur. Daarbij is het idee om de bierbostel en koffiedik hier in de grond te stoppen, zodat we weer een gezonde voedingsbodem krijgen in Dordrecht.’ 

Kun je vertellen hoe de dienstverlening van Kwekersgilde eruit ziet?

‘Normaal gesproken produceer ik voor de horeca, die mijn producten weer verwerken in hun gerechten. Echter is dat afgelopen jaar door Covid-19 teruggelopen. Zodoende ben ik ook aan particulieren gaan verkopen en heb ik een webshop laten bouwen. Wel wilde ik waarde blijven creëren, dus is het idee dat men hun bestelling niet bij mij komt afhalen maar bij één van de lokale horeca ondernemers. Want zeg nou zelf, hoe leuk is het als ze eventueel ook nog iets bij de betreffende ondernemer afnemen? Waar het mij eigenlijk om gaat is het creëren van mogelijkheden voor iedereen. En het leuke is, dat ik al van verschillende horeca-ondernemers heb teruggekregen dat klanten hun bestelling van Kwekersgilde kwamen afhalen en gelijk iets te eten bij hen meenamen. Dat is voor iedereen leuk!’

Win-win-win dus. Wat doe jij zelf eigenlijk met hetgeen dat jij overhoudt na de productie van de oesterzwammen?

‘Na de oogst houden wij ook een kleine afvalstroom over. Natuurlijk willen wij zo min mogelijk afval produceren, dus gebruikt Kwekersgilde deze reststromen om microgroente op te kweken. Zo kweken we voor de horeca diverse kiemgroente, babybietjes of een ‘signature’ slamix.’

En is het dan zo dat de ondernemers die jouw producten afnemen, jou tevens voorzien van hun reststromen?

‘Niet per se. De dienst van Kwekersgilde is eerste instantie de voedselvoorziening, maar daarnaast ook het verwerken van een reststroom. Men weet soms wel dat er waarde in zit, maar niet hoe er mee om te gaan. Het ophalen van een reststroom is dus eveneens een dienst, omdat dit tevens waarde levert. Niet iedere ondernemer wil daarvoor betalen en iedereen mag dat zelf beslissen natuurlijk. Daarnaast vinden wij met Kwekersgilde het belangrijk om onze kennis door te geven en werken wij nauw samen met het Da Vinci College. Dat is ook een vorm van circulaire economie.’

Hoe ziet die vorm van onderwijs eruit? Ga jij naar school toe of komen de leerlingen hierheen?

‘Kwekersgilde geeft nu onderwijs op locatie, dat wil zeggen bij Da Vinci zelf maar ik sta niet voor de klas. Ik zie heel graag een situatie voor me waarbij je de uitdaging bij hen zèlf neer kunt leggen. Dus dat je afspraken met ze gaat maken waarbij zij zelf verantwoordelijk zijn voor het proces en eindproduct. Dan zullen ze actief op onderzoek uit moeten en uitproberen. Van dit proces leren zij het meeste. En fouten maken is verplicht.’

Mooi dat je zegt dat fouten maken verplicht is.

Patrick glimlacht. ‘Dat doen wij continue, maar we vergeten deze boodschap mee te geven aan de jeugd. Ik noem het ‘failing forward’. Uiteindelijk leer je van je fouten en word je daar beter van.’ 

Waar haal jij energie uit als het gaat om kennisoverdracht? Wat maakt voor jou een project met studenten geslaagd?

‘Het gaat mij er eerlijk gezegd niet om of een product gelukt is. Al moet ik dat natuurlijk niet te hard zeggen, anders denken mijn studenten straks ‘laat maar zitten!’ Patrick lacht. ’Kijk, het gaat mij er meer om wat ze met de informatie doen. Wat leer je ervan en wat ga je een volgende keer anders aanpakken? Dat stukje, dàt is onderwijs vind ik. En fouten maken mag, dat doen we allemaal. Hopelijk doen we het morgen ietsje minder fout.’

Mooi.

Patrick glimlacht. ’En weet je? Het is wederzijds onderwijs. Want als zij mij vragen stellen, waar ik niet direct een antwoord op weet, houden zij mij scherp! Het antwoord ‘nee’ is eigenlijk het meest actieve antwoord dat ik denk te hebben. Juist omdat ik dan zelf weer op onderzoek uit moet.’ 

Je bent nu gevestigd in dit prachtige pand maar daarvan is inmiddels bekend dat het een andere bestemming krijgt. Je moet dus op zoek naar een nieuwe locatie. Waar zou je graag met Kwekersgilde naar toe willen groeien?

‘Mijn droom is om bewustwording te creëren. Dat mensen zich gaan beseffen hoe je van iets wat we niet meer willen, het om kunnen zetten in iets wat we wèl willen. Zodat we veel minder grondstoffen hoeven aan te boren, omdat we ze simpelweg al bezitten. Dat men de potentie ervan in gaat zien en er mee aan de slag wil gaan! Het zou mooi zijn als ik een plek kan creëren waarbij ik mensen vooruit kan helpen, met de intentie dat ze op een gegeven moment onafhankelijk van mij zijn en zelf verder kunnen. Het zou mooi zijn als Kwekersgilde een perceel had met daarop eventueel bebouwing of in ieder geval de mogelijkheid om tijdelijke bebouwingen te plaatsen. Hiermee kunnen wij zowel de oesterzwammen kwekerij als een tuinderij combineren. Mocht iemand dit lezen en ideeën hebben, hoor ik het graag.’

Wie helpt jou verder? Qua ontwikkeling?

‘Ik heb mij voorgenomen om een aantal mensen als ‘mentor’ te benoemen, al zeg ik dat niet altijd tegen die persoon zelf. Maar bij hen kom ik met vragen. En dat kunnen hele uiteenlopende mensen zijn, denk aan een ondernemer die fungeert als een soort vader-figuur. De mooiste mentoren zijn mensen die niet voorzeggen wat ik moet doen, maar uit ervaring spreken. Die vertellen wat zij hebben gedaan, wat voor hen heeft gewerkt en mij stimuleren uit te proberen. Maar let op! Mentoren kunnen 50 jaar zijn, maar net zo goed 10. Het is niet altijd leeftijd- of ervaring gebonden. Soms is het ook gewoon ‘common sense’. Het is fijn om ‘guru’s’ om je heen te verzamelen, waar je van kunt leren. Al heb ik ook veel ‘peers’ om mee te sparren.’

Dat is fijn. Je kunt ook niet alles alleen.

‘Nee klopt. Ik ben begin dit jaar een samenwerking aangegaan met Plant Based Technologies. Thomas Bosson, eigenaar van PBT, is voedingsmiddelentechnoloog en ‘groene’ ondernemer, en helpt mij met het zakelijk en strategisch denken van Kwekersgilde. Uit deze samenwerking haal ik heel veel waarde.’ 

Je bent nu een aantal jaar onderweg en zo te horen heb je niet alleen met Kwekersgilde, maar ook als persoon een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Misschien ben je jezelf ook wel eens tegengekomen. We spraken eerder over failing forward. Als je nu terugkijkt, waar ben je dan het meest trots op?

Patrick zucht en slaat zijn ogen heel even neer. Hij denkt na en kijkt me dan aan. ‘Je raakt een gevoelige snaar.. want je komt jezelf tegen, in goede zin. Je kijkt jezelf constant in de spiegel aan. Stelt jezelf vragen als waarom doe ik dit? Wat zijn mijn drijfveren? Waarom beperk ik mezelf af en toe? En dan kom je uit op dat ene drieletterwoord: ego. En ego mag je niet belemmeren. Door jezelf bijvoorbeeld te gaan vergelijken met anderen. Je mag wel vergelijken, maar met jezelf van gisteren. Met anderen is namelijk helemaal niet interessant, dat heb ik uit leren schakelen en heeft een hoop teweeg gebracht, met name ook op emotioneel vlak. Ik heb veel van mijzelf geleerd en ben er achter dat je nooit uitgeleerd bent. Een goede vriend van mij zei ooit ‘verbaas jezelf elke dag’ en dat is mijn streven. Dat hoeft niet altijd heel groot te zijn. Er zit bij Kwekersgilde een persoonlijke missie achter, voor Dordrecht maar ook voor mijzelf. Terugkomend op jouw vraag, ben ik er het meest trots op dat ik mijzelf beter heb leren kennen. Ik ben er nog niet, maar dit proces gun ik iedereen.’

Met deze prachtige woorden sluiten we het interview af.

Benieuwd naar de mooie producten van Kwekersgilde? Neem dan eens een kijkje op de website https://www.kwekersgilde.nl.

Volg Patrick op Social Media, klik hier voor zijn Instagram en Facebook account.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *